Wspólna Polityka Rolna zobowiązuje rolników korzystających ze wsparcia finansowego do przestrzegania norm GAEC oraz wymogów SMR, które stanowią zbiór dobrych praktyk rolniczych, chronią środowisko, glebę oraz zdrowie ludzi. Przyjrzyjmy się bliżej normie GAEC 6, która dotyczy konieczności utrzymywania minimalnej pokrywy glebowej w najbardziej newralgicznych okresach. Co dokładnie oznacza ten wymóg i jak go spełnić?
Norma GAEC 6 była szczególnie kłopotliwa i niejasna dla rolników. Początkowo stawiała wymóg ochrony gleby wyłącznie w okresie zimowym, przez co wielu gospodarzy miało problem z dotrzymaniem tego warunku. W czerwcu 2024 roku wprowadzono zmiany, zgodnie z którymi należy utrzymywać minimalną pokrywę glebową od dnia zbioru uprawy w plonie głównym do dnia 15 października.
Na czym polega norma GAEC 6 i czego dotyczy?
Pełna nazwa normy to: GAEC 6 – Minimalna pokrywa glebowa w najwrażliwszych okresach. Norma ta zobowiązuje rolników do utrzymania okrywy ochronnej gleby na określonej części gruntów ornych przez wyznaczone okresy w roku. To jeden z podstawowych wymogów Wspólnej Polityki Rolnej UE. Celem jest zapobieganie sytuacjom, w których gleba pozostaje odsłonięta w najbardziej wrażliwych okresach. Utrzymanie minimalnej pokrywy roślinnej ma chronić ją przed działaniem wiatru i wody, a także ograniczać straty węgla organicznego zawartego w glebie.
Dzięki temu możliwe jest zachowanie żyzności gleby oraz zmniejszanie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Istotna jest również poprawa struktury gleby, zatrzymanie składników pokarmowych oraz ochrona ekosystemów wodnych.
GAEC 6 – jakie wdraża wymogi dla rolników?
Podstawowym wymogiem, jaki nakłada na rolników norma GAEC 6, jest utrzymanie okrywy ochronnej (roślinnej lub resztek pożniwnych) na minimum 80% powierzchni gruntów ornych gospodarstwa w okresie od zbioru plonu głównego do 15 października. W tym czasie dopuszczona jest przerwa na wykonanie zabiegów agrotechnicznych niezbędnych do wysiewu kolejnej rośliny, jednak przerwa nie może być dłuższa niż 4 tygodnie.
Warto wiedzieć!
Okrywę ochronną należy także utrzymywać w międzyrzędziach sadów owocowych – od dnia 1 listopada do dnia 15 lutego kolejnego roku.
Zgodnie z wytycznymi (dostępnymi tutaj), okrywa ochronna na polach uprawnych i w sadach owocowych może mieć różne formy. Zaliczają się do niej: uprawy ozime, trawy na gruntach ornych, międzyplony ozime, ściernisko, resztki pożniwne, mulcz, samosiewy zebranej uprawy, ugór zielony.
Są 3 wyjątki od tej normy. Pierwszy to gospodarstwa ekologiczne, które odgórnie uznaje się za uznaje się za spełniające wymogi normy. Drugi wyjątek pojawia się w przypadku upraw późno zbieranych (np. kukurydza na ziarno, rośliny okopowe, warzywa, rośliny zielarskie), po których nie ma możliwości zastosowania działań ochronnych gleby. Trzeci – to uprawy pod osłonami.
Mulczowanie gleby – dlaczego warto je stosować?
Mulczowanie polega na częściowym połączeniu resztek roślinnych, takich jak międzyplony lub pozostałości po zbiorze roślin głównych (np. słoma) z wierzchnią warstwą gleby. Chodzi o to, aby nie usuwać tych materiałów z pola, lecz pozostawić je i lekko wymieszać z glebą. Takie rozwiązanie poprawia jej strukturę, wspiera rozwój mikroorganizmów, ogranicza erozję wodną i wietrzną oraz sprzyja zatrzymywaniu wilgoci. Mulcz ogranicza dostęp światła do gleby, co hamuje kiełkowanie i wzrost chwastów, zmniejszając potrzebę stosowania herbicydów.
Co więcej, zabieg ten wykorzystuje resztki pożniwne, a to pozwala ograniczyć ilość prac agrotechnicznych i zużycie paliwa. Jednocześnie mulczowanie wpisuje się w praktyki rolnictwa zrównoważonego i jest zalecane do spełnienia normy GAEC 6.
Chcesz wiedzieć więcej? Czytaj również: