Norma GAEC 7 w warunkowości Wspólnej Polityki Rolnej przeszła zmiany w 2024 roku. Norma wymaga zmianowania lub dywersyfikacji upraw, a rolnik może samodzielnie wybrać, które rozwiązanie zastosuje w swoim gospodarstwie. Sprawdź, co warto wiedzieć o normie GAEC 7 – jakie obowiązki nakłada na rolników i kto nie musi się do niej stosować.

Wytyczne normy GAEC 7 to jeden z najbardziej kłopotliwych elementów warunkowości Wspólnej Polityki Rolnej. Od 2024 r. jest jednak kontrolowany, a uchybienia w przestrzeganiu zasad powodują obniżenie wsparcia finansowego dla danego gospodarstwa. Warto znać i rozumieć zasady wprowadzone przez normę GAEC 7, by mieć pewność, że kontrole zakończą się pozytywnym wynikiem.

Czym jest norma GAEC 7 i czego dotyczy?

Pełna nazwa normy to: GAEC 7 – zmianowanie i dywersyfikacja upraw na gruntach ornych. Jej głównym celem jest ochrona środowiska, poprawa żyzności gleby, ograniczenie ryzyka chorób i szkodników oraz wspieranie bioróżnorodności poprzez odpowiednie planowanie struktur zasiewów.

Norma składa się z dwóch elementów (do wyboru), a rolnik sam decyduje, który element wdroży w swoim gospodarstwie:

Dywersyfikacja upraw (czyli zróżnicowanie zasiewów)

Wybierając ten wariant, na gruntach ornych należy uprawiać więcej niż jeden gatunek roślin. Liczba wymaganych upraw zależy od powierzchni gruntów ornych:

• Jeśli gospodarstwo ma od 10 do 30 ha gruntów ornych – należy uprawiać co najmniej 2 różne gatunki roślin, a ten dominujący (najczęściej uprawiany) nie może zajmować więcej niż 75% powierzchni.
• Jeśli gospodarstwo ma ponad 30 ha gruntów ornych – wymagana jest uprawa co najmniej 3 różnych gatunków. Największa uprawa nie może przekroczyć 75% zasiewów, a dwie największe razem – mogą wynosić maksymalnie 95%.

Zmianowanie upraw (czyli rotacja uprawianych gatunków z roku na rok)

Ten wariant ma na celu zapewnienie odpowiedniej rotacji roślin na polu. Obowiązuje gospodarstwa posiadające ponad 10 ha gruntów ornych. W tym przypadku należy spełnić dwa warunki:

• Co najmniej 40% powierzchni gruntów ornych musi być obsiana inną rośliną niż w poprzednim roku.
• Na wszystkich gruntach ornych ta sama roślina w plonie głównym nie może być uprawiana dłużej niż przez 3 lata z rzędu (licząc od roku 2023).

Co ważne, obowiązek zmianowania uznaje się za spełniony również wtedy, gdy po zbiorze plonu głównego:

• na polu zostanie wysiana wsiewka (np. koniczyna), która będzie rosła co najmniej do siewu kolejnej rośliny lub przez minimum 8 tygodni po zbiorze,
• zostanie posiany międzyplon ozimy – np. żyto czy facelia, który będzie pokrywał glebę od 1 listopada do 15 lutego (można go mulczować po 15 listopada),
• zostanie zastosowany międzyplon ścierniskowy – wysiany między 1 lipca a 20 sierpnia i utrzymany co najmniej do 15 października lub przez minimum 8 tygodni od daty siewu.

Warto wiedzieć!
Za odrębne uprawy uznaje się: różne rodzaje roślin, formę jarą i ozimą tego samego rodzaju; różne gatunki z rodzin: kapustowatych, psiankowatych, dyniowatych; grunt ugorowany; trawy lub inne zielne rośliny pastewne.

Norma GAEC 7 – dokumentowanie spełnienia wymogów

Rolnik ma obowiązek prowadzenia rejestru zabiegów agrotechnicznych, który udostępniany jest przez Agencję (wzór do pobrania tutaj). Alternatywnie może posiadać inne dokumenty – w formie papierowej lub elektronicznej – które potwierdzają wprowadzenie i utrzymanie wsiewki oraz zastosowanie międzyplonu ozimego lub ścierniskowego. Wszystkie dokumenty należy przechowywać w gospodarstwie przez okres pozwalający na potwierdzenie zgodności z wymogami zmianowania.

ARiMR sprawdza zgodność deklaracji w eWniosekPlus z zasadami normy GAEC 7, analizując zmiany upraw na działkach w stosunku do roku poprzedniego oraz 3–letniego okresu dla tej samej uprawy. W przypadku kontroli w gospodarstwie rolnik powinien udostępnić dokumentację dotyczącą zasiewów i ewentualnych wsiewek/międzyplonów.

Jakich gospodarstw nie obejmuje norma GAEC 7?

Z realizacji normy GAEC 7 są zwolnione gospodarstwa:

• O powierzchni poniżej 10 ha.
• W których prowadzona jest produkcja ekologiczna (wyłączenie dotyczy jedynie gruntów, na których jest prowadzona taka produkcja – nie całego gospodarstwa).
• W których więcej niż 75% powierzchni gruntów ornych wykorzystuje się do produkcji traw (lub: innych zielnych roślin pastewnych / ugorowanych / wykorzystywanych do uprawy roślin bobowatych).
• W których powyżej 75% powierzchni użytków rolnych to trwałe użytki zielone.
• Prowadzące plantacje nasienne kukurydzy (zwolnione z obowiązku zmianowania od 2025 r.).

Jeśli wciąż masz wątpliwości dotyczące wprowadzenia normy GAEC 7 w swoim gospodarstwie, zapisz się na konsultacje z naszym doradcą, który pomoże Ci we wdrożeniu zasad oraz przygotowaniu dokumentacji.