Objawy zatrucia środkami ochrony roślin oraz pierwsza pomoc przy zatruciach
Praca ze środkami ochrony roślin (ŚOR) to codzienność w wielu gospodarstwach. Choć są one niezbędne, by chronić plony przed chorobami, chwastami i szkodnikami, to jednocześnie niosą ze sobą ryzyko. Nawet drobne zaniedbanie może prowadzić do zatrucia, które bywa groźne dla zdrowia, a czasem i życia. Jak bezpiecznie pracować z preparatami chemicznymi i jakie objawy zatrucia środkami ochrony roślin powinny nas zaniepokoić? Jak udzielić pierwszej pomocy, gdy dojdzie do niebezpiecznej sytuacji? Sprawdź nasze wskazówki!
Choć większość rolników zna podstawowe zasady pracy ze środkami ochrony roślin, to w praktyce łatwo o rutynę i drobne zaniedbania. A właśnie one najczęściej prowadzą do niebezpiecznych sytuacji. Dlatego warto przypomnieć sobie, jak minimalizować ryzyko zatrucia, jakie sygnały ostrzegawcze powinny nas zaniepokoić i co zrobić krok po kroku, gdy dojdzie do kontaktu z niebezpieczną substancją. Wskazane jest postępowanie zgodnie z dobrą praktyką rolniczą, która pokazuje proste sposoby ograniczania ryzyka, możliwe do wprowadzenia w każdym gospodarstwie.
Jak zmniejszyć ryzyko zatrucia środkami ochrony roślin podczas pracy?
Dbanie o bezpieczeństwo zaczyna się jeszcze zanim otworzymy pojemnik z preparatem. Każdy etap – od przygotowania cieczy roboczej, przez kalibrację opryskiwacza, aż po sam zabieg – niesie ze sobą ryzyko kontaktu ze środkami chemicznymi. Aby zapobiegać wystąpieniu niebezpiecznych sytuacji podczas pracy ze ŚOR, konieczne jest:
- Stosowanie odzieży ochronnej, rękawic, gogli i maski.
- Sporządzanie cieczy w odległości co najmniej 30 m od źródeł wody.
- Używanie urządzeń pomiarowych do odmierzania środków ochrony roślin.
- Odpowiednie oznakowanie miejsca przygotowania cieczy.
- Kontrola stanu technicznego opryskiwacza i całej aparatury przed zabiegiem.
- Przestrzeganie zasad kalibracji opryskiwacza.
- Praca w sprzyjających warunkach pogodowych (mała prędkość wiatru, odpowiednia wilgotność).
- Zapewnienie odpowiedniej wentylacji podczas i po zabiegu w przypadku upraw pod osłonami.
- Monitorowanie stężenia substancji chemicznych w powietrzu w przypadku upraw pod osłonami.
Zatrucia środkami ochrony roślin – objawy
Pierwsze symptomy mogą wyglądać niegroźnie – łatwo je pomylić ze zwykłym przeziębieniem, odwodnieniem czy przemęczeniem. Należy jednak zwrócić na nie uwagę, jeśli mieliśmy kontakt ze środkami ochrony roślin. Objawy, które mogą sygnalizować zatrucie środkami ochrony roślin, to przede wszystkim:
- Ból głowy, zawroty głowy.
- Nudności, wymioty.
- Ogólne osłabienie.
- Trudności w oddychaniu, kaszel.
- Podrażnienie skóry i błon śluzowych, wysypka.
- Zaburzenia widzenia, podrażnienie oczu.
- Przyspieszenie czynności serca.
- Zaburzenia widzenia.
- Ból jamy ustnej, nosa, brzucha, gardła.
- Trudności w połykaniu, kaszel, chrypka, krwioplucie.
- Biegunka.
- Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
- W przypadku cięższego zatrucia może dojść do upośledzenie krzepnięcia krwi, uszkodzenia wątroby, porażenia mięśni oddechowych i utraty świadomości.
Środek może wniknąć do organizmu przez skórę, oczy, drogi oddechowe i układ pokarmowy.
Zmęczenie czy zatrucie środkami ochrony roślin?
Pod koniec pracy zwykle zmęczenie daje się we znaki, dlatego łatwo pomylić je z pierwszymi objawami zatrucia środkami ochrony roślin. Pamiętajmy jednak, że w przypadku zatrucia ŚOR objawy nasilają się szybko po przeprowadzonym zabiegu z wykorzystaniem pestycydów, często pojawiają się duszności, podrażnienie skóry czy oczu (nietypowe dla zwykłego przemęczenia). Co więcej, zmęczenie mija po odpoczynku, a objawy zatrucia przeciwnie – nasilają się. W razie wątpliwości nie czekaj – skonsultuj się z lekarzem.
Pierwsza pomoc w przypadku podejrzenia o zatrucie ludzi
W przypadku podejrzenia o zatrucie ludzi należy natychmiast przerwać pracę, odizolować poszkodowanego od dalszego kontaktu z cieczą opryskową oraz zdjąć skażoną odzież ochronną, przemyć skażone części ciała dużą ilością wody (można wykorzystać łagodny środek myjący), a w razie konieczności wezwać pomoc medyczną. Lekarzowi należy pokazać etykietę środka ochrony roślin lub jej zdjęcie wykonane telefonem (w ostateczności przynajmniej nazwę substancji czynnej lub preparatu). Osobie, która połknęła ŚOR, nie należy podawać tłuszczów – pomagają one wchłaniać czynnik toksyczny!
Bezpieczeństwo w gospodarstwie to nie tylko sprawne maszyny czy odpowiednie przechowywanie plonów. To także świadomość zagrożeń, jakie niosą środki ochrony roślin, i wiedza, co robić w sytuacji zagrożenia. Wielu przypadków zatrucia środkami ochrony roślin można uniknąć dzięki zachowaniu środków ostrożności, a szybka reakcja w nagłej sytuacji może uratować zdrowie, a nawet życie. Dlatego warto powtarzać te zasady w praktyce, dzielić się nimi z innymi pracownikami gospodarstwa i wymagać ich od pracowników lub pomocników.
