Norma GAEC 8 w ramach Wspólnej Polityki Rolnej przeszła zmiany w ubiegłym roku. Obecnie jej nadrzędnym celem jest ochrona przyrody i bioróżnorodności, szczególnie ptaków w okresie lęgowym. Co warto wiedzieć na temat tej normy i jakie wymogi obowiązują rolników?

Przepisy szybko się zmieniają, dlatego warto wiedzieć, że GAEC 8 do niedawna oznaczała inne wytyczne dla rolników – nakładała obowiązek przeznaczania co najmniej 4% powierzchni gruntów ornych na obszary nieprodukcyjne. Dodatkowo zobowiązywała rolników do ochrony siedlisk ptaków w okresie lęgowym. W 2024 roku nastąpiły zmiany, norma GAEC 8 została złagodzona. W obecnej formie nie zobowiązuje już do utrzymywania obszarów nieprodukcyjnych, jednak ochrona ptaków w okresie lęgowym pozostaje w mocy. Przyjrzyjmy się jej bliżej.

Na czym polega norma GAEC 8?

Głównym celem normy GAEC 8 jest ochrona różnorodności biologicznej i krajobrazu rolniczego – w szczególności siedlisk ptaków gniazdujących na terenach wiejskich. Norma składa się z 2 elementów:

1. Zachowanie elementów krajobrazu, który oznacza zakaz niszczenia drzew będących pomnikami przyrody, objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, rowów, których szerokość nie przekracza 2 m, oczek wodnych o powierzchni mniejszej niż 100 m².

2. Zakaz przycinania drzew i żywopłotów w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 31 lipca, czyli w okresie lęgu ptaków i wychowu młodych. Wyjątkiem dopuszczonym do przycinania są wierzby, drzewa owocowe oraz gatunki drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji.

Warto pamiętać!
Ochrona ptaków leży w interesie rolników, ponieważ wiele gatunków gniazdujących w pobliżu gospodarstw rolnych to naturalni wrogowie szkodników, takich jak owady czy gryzonie. Ptaki pożyteczne z punktu widzenia rolnika to przykładowo: sikorki, jaskółki, rudziki, pleszki, kowaliki, jerzyki, muchołówki, pliszki, pustułki, płomykówki, myszołowy.

Norma GAEC 8 – jakie wymogi wprowadza dla rolników?

GAEC 8 to norma stosunkowo prosta do spełnienia. Rolnicy są zobowiązani do ochrony i nieusuwania istotnych elementów krajobrazu na swoich gruntach, co w praktyce oznacza, że nie mogą niszczyć pomników przyrody oraz rowów i oczek wodnych o określonych wymiarach. Druga część normy zakazuje przycinania drzew i żywopłotów (z kilkoma wyjątkami), ale wyłącznie w określonych miesiącach. Warto pamiętać, że nieprzestrzeganie norm GAEC może skutkować zmniejszeniem lub odebraniem płatności finansowanych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Wysokość kary zależy od stopnia naruszenia obowiązujących norm i wymogów.

Choć norma GAEC 8 jest mniej restrykcyjna niż jeszcze rok temu, to wciąż podkreśla znaczenie świadomego zarządzania krajobrazem rolnym. Dostosowanie prac polowych do okresów ochronnych, zachowanie niewielkich zbiorników wodnych i rowów czy rezygnacja z cięć drzew w czasie lęgów to nie tylko wymóg prawny, ale też wyraz troski o środowisko, w którym prowadzimy produkcję rolną. Przyroda działa na korzyść rolnika, zapewniając naturalną ochronę jego uprawom, a dbanie o lokalny ekosystem poprawia wizerunek polskiego rolnictwa w oczach coraz bardziej wymagających konsumentów.