W gospodarstwach położonych na pagórkowatych terenach erozja jest realnym zagrożeniem, dlatego gleba wymaga dodatkowej ochrony. W tym celu powstała norma GAEC 5, która wprowadza jasne zasady prowadzenia upraw na polach o dużym nachyleniu. Poznaj te wymogi i dowiedz się, jak dostosować do nich praktyki rolnicze, by otrzymywać pełne wsparcie finansowe w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Głównym celem normy GAEC 5 (Good Agricultural and Environmental Condition)  jest zapobieganie erozji gleby oraz minimalizacja degradacji pól położonych na pagórkowatych terenach. Dla rolników gospodarujących na takich obszarach, znajomość i właściwe stosowanie tych zasad jest nie tylko warunkiem otrzymania pełnego wsparcia finansowego w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, ale również dobrą praktyką rolniczą, która pozwala zachować żyzność gleby i zapewnić stabilne plony w dłuższej perspektywie czasowej.

Na czym polega norma GAEC 5?

Pełna nazwa normy to: GAEC 5 – zarządzanie orką, przyczyniające się do zmniejszenia ryzyka degradacji i erozji gleby, w tym uwzględnianie nachylenia terenu. Obowiązuje wszystkich rolników, których grunty orne są położone na stokach o nachyleniu co najmniej 14%. Jej głównym celem jest zapobieganie utracie warstwy próchniczej gleby i jej wartości rolniczej poprzez wprowadzenie odpowiednich praktyk związanych z uprawą.

Jakie obowiązki nakłada na rolnika norma GAEC 5?

Na gruntach ornych położonych na stokach o nachyleniu co najmniej 14%:

• Nie wolno uprawiać roślin wymagających utrzymywania redlin wzdłuż stoku (np. ziemniaki, warzywa korzeniowe).
• Nie wolno utrzymywać tzw. ugoru czarnego (odsłoniętej gleby) w okresie od 1 listopada do 15 lutego kolejnego roku.
• Na gruntach wykorzystywanych pod uprawę roślin wieloletnich oraz w sadach z drzewami owocowymi na takich stokach należy utrzymywać okrywę roślinną lub ściółkę w międzyrzędziach przez cały rok.

Postępowanie w zgodzie z normą GAEC 5 leży w interesie rolników, ponieważ chroni glebę – najcenniejszy zasób każdego gospodarstwa. Celem normy jest ograniczenie erozji wodnej oraz zabezpieczenie gleby przed wymywaniem składników odżywczych, zamulaniem cieków wodnych i dróg oraz zanieczyszczeniem wód nawozami i związkami biogennymi. W praktyce oznacza to, że rolnik posiadający pola na terenie o nachyleniu  powyżej 14% musi odpowiednio planować płodozmian i zabiegi agrotechniczne, aby nie naruszyć zakazów i nie stracić pełnych dopłat bezpośrednich.

Jak uniknąć ugoru w okresie jesienno–zimowym?

Ponieważ zabronione jest pozostawianie ugoru czarnego w okresie od 1 listopada do 15 lutego kolejnego roku na polach o nachyleniu powyżej 14%, rolnicy powinni rozważyć różne możliwości ochrony gleby, w tym:

• Rezygnacja z orki – można całkowicie zrezygnować z orki na jesień. 
• Siew poplonu – możliwe jest wykonanie orki zaraz po żniwach i natychmiastowy wysiew roślin poplonowych (takich jak facelia, gorczyca, gryka, koniczyna, lucerna, rzodkiew oleista, słonecznik, wyka), aby gleba nie pozostawała nieosłonięta. Poplon stworzy okrywę roślinną, która zabezpieczy glebę przed erozją i spełni wymogi GAEC 5.
• Pozostawienie resztek pożniwnych – po zbiorze roślin uprawnych można pozostawić na powierzchni pola ściernisko lub słomę. Działają one jak naturalna ściółka, która chroni glebę przed wymywaniem i wysychaniem.
• Wczesny siew ozimin – uprawa zbóż ozimych lub innych roślin wysiewanych jesienią pozwala na szybkie pokrycie gleby i zabezpieczenie jej przed erozją.

Wdrażając powyższe praktyki, rolnik nie tylko spełnia wymogi norm środowiskowych (np. GAEC 5), ale także dba o długoterminową żyzność i strukturę swoich gleb, działając na własną korzyść.

Sprawdź również informacje o normie GAEC 3 i GAEC 4, a jeśli masz pytania, zapisz się na indywidualne konsultacje z naszym specjalistą!