Lustracja upraw to nie fanaberia, lecz istotny element zarządzania plantacją. To jak wywiad z samymi roślinami, podczas którego dowiadujesz się wszystkiego, co może mieć wpływ na ich kondycję, plonowanie i opłacalność produkcji. Bez systematycznej i rzetelnej lustracji skazujesz się na podejmowanie decyzji po omacku – oraz na problemy w przypadku kontroli, ponieważ cotygodniowa lustracja upraw (monitoring) jest wymagana w systemie integrowanej ochrony roślin.

Od 2014 roku rolników w Unii Europejskiej obowiązuje integrowana ochrona roślin. Zgodnie z jej założeniami konieczne jest stosowanie różnych metod ochrony roślin, a metody chemiczne mają być wprowadzane dopiero po wyczerpaniu innych możliwości. Lustracja umożliwia ocenę stanu uprawy oraz zagrożenie ze strony agrofagów, dlatego rolnicy powinni ją wykonywać dla uzyskania wysokich plonów. Integrowana ochrona roślin, a także system integrowanej produkcji, wymagają dodatkowo dokumentowania wyników monitoringu uprawy przeprowadzanych co tydzień.

Czym jest lustracja upraw?

Lustracja upraw (inaczej monitoring upraw) to systematyczna, kompleksowa kontrola pola lub sadu, podczas której rolnik lub specjalista dokonuje szczegółowej oceny stanu roślin, ich kondycji, wzrostu i rozwoju oraz potencjalnych zagrożeń. Lustracja upraw ma na celu szybkie wykrycie ewentualnej obecności szkodników lub chorób i określenie, w jakim nasileniu występują. Jest to kluczowy element integrowanej ochrony roślin oraz integrowanej produkcji roślin. Monitoring powinien być przeprowadzany co najmniej raz w tygodniu. Dokładna częstotliwość i sposoby lustracji są opisane w metodykach upraw.

Lustracja polega na obserwacji wizualnej podczas obchodu plantacji, analizie gleby pod kątem obecności szkodników oraz stosowaniu pułapek na szkodniki. Przydatne są obserwacje fenologiczne (terminy faz rozwojowych roślin i stadiów rozwojowych szkodników mogą być zbliżone i sygnalizować rolnikowi, że warto sprawdzić uprawę pod kątem występowania danego agrofaga – np. kwitnienie jabłoni zbiega się w czasie z wylotem much śmietki ćwiklanki).

Monitorowanie upraw – dlaczego jest tak ważne?

Znajomość historii własnych pól oraz możliwość porównywania danych do wcześniejszych okresów daje rolnikowi dużą przewagę w walce z agrofagami. Tym samym umożliwia szybkie stosowanie odpowiedniej ochrony oraz wdrożenie innych metod, poza chemiczną. W efekcie ogranicza straty plonów oraz nakłady finansowe. Umożliwia również przeprowadzanie zabiegów w odpowiednim terminie, zgodnie z potrzebami danej plantacji oraz z uwzględnieniem bezpieczeństwa pszczół miodnych, terminów karencji i prewencji. Monitoring jest wyłączną podstawą do wdrożenia ochrony chemicznej w systemie integrowanej ochrony roślin oraz integrowanej produkcji roślin.

Na koniec pozostaje jeszcze kwestia formalna – obecnie monitorowanie upraw i dokumentowanie tej czynności jest wymogiem sprawdzanym podczas kontroli przez jednostki certyfikujące. Słowem – choć lustracja jest niezbędna w przypadku każdej uprawy, to system integrowanej ochrony oraz integrowanej produkcji roślin nakłada dodatkowo obowiązek ewidencjonowania tej czynności.

Dokumentowanie lustracji plantacji

Zarówno integrowana ochrona, jak i przystąpienie do systemu integrowanej produkcji roślin, narzucają obowiązek ewidencjonowania lustracji upraw. Dokumentacja monitoringu upraw to jednak coś więcej niż tylko nudne wypełnianie papierów – to Twój prywatny detektyw, który strzeże opłacalności gospodarstwa. Prowadzenie rzetelnych notatek z lustracji upraw pomaga dostrzegać powtarzające się problemy (np. nawracający problem z daną chorobą lub agrofagiem, który można wyeliminować poprzez zastosowanie odpornych odmian). Notuj dokładnie datę, fazę rozwojową uprawy, warunki pogodowe, opisuj stan roślin, rób zdjęcia. Dzięki temu lustracja uprawy – coś, co i tak musisz zrobić z powodu wymogów formalnych – może stać się Twoim narzędziem na drodze do większych zysków z produkcji rolnej.