Środki ochrony roślin, choć niezbędne w nowoczesnym rolnictwie, mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. Wystarczy chwila nieuwagi, by substancje chemiczne przedostały się do organizmu i spowodowały poważne konsekwencje zdrowotne – natychmiastowo lub w dłuższej perspektywie. Warto zachować zasady bezpieczeństwa i znać drogi wchłaniania środków ochrony roślin do organizmu, by unikać zagrożenia.

Każda osoba mająca kontakt z preparatami chemicznymi – zarówno podczas ich stosowania, jak i przygotowywania cieczy roboczej – powinna być świadoma potencjalnych dróg wchłaniania tych substancji do organizmu. Nawet niewielkie dawki mogą prowadzić do reakcji alergicznych, zatrucia czy poważnych powikłań zdrowotnych. Znajomość zagrożenia pozwala na lepszą ochronę, dlatego warto wiedzieć, jak środki ochrony roślin mogą wnikać do organizmu. Sprawdźmy.

Jak środki ochrony roślin wnikają do ciała? Najczęstsze drogi wchłaniania środków ochrony roślin do organizmu.

1. Skóra 

Kontakt z nieosłoniętą skórą (zwłaszcza w miejscach zranień i otarć) może prowadzić do podrażnień, alergii czy nawet wchłaniania toksycznych substancji do krwiobiegu. Ten typ bezpośredniego kontaktu z preparatem pojawia się przy przenoszeniu środków ochrony roślin lub przygotowywaniu cieczy roboczej. Zdarza się również podczas odmierzania i rozwadniania środków ochrony roślin, kontaktu ze skażonym sprzętem lub opryskiwanymi roślinami. Warto pamiętać, że wysoka temperatura i duża wilgotność powietrza zwiększają zdolność wchłaniania substancji przez skórę.

2. Drogi oddechowe

Wdychanie aerozoli i oparów pestycydów może powodować problemy oddechowe, takie jak kaszel, duszność, a w skrajnych przypadkach prowadzić do uszkodzenia płuc. Najczęściej ma miejsce przy przygotowywaniu cieczy roboczej lub opryskiwaniu.

3. Przewód pokarmowy

Spożycie zanieczyszczonej żywności lub przypadkowe połknięcie może powodować zatrucia, bóle brzucha, wymioty, a nawet uszkodzenia narządów wewnętrznych. Należy pamiętać, że szkodliwa substancja może być przenoszona na zanieczyszczonych rękach wraz z jedzeniem, w czasie picia napojów czy palenia papierosów. Ta droga wchłaniania wynika zwykle z zaniedbań higienicznych lub przedmuchiwania rozpylacza ustami, a także w sytuacjach przypadkowego lub celowego spożycia środków ochrony roślin. Zatrucia drogą doustną są najgroźniejsze, więc należy natychmiast poszukać pomocy.

4. Błony śluzowe i spojówki

Kontakt z oczami lub błonami śluzowymi może prowadzić do podrażnień, zapalenia spojówek, a także wchłaniania substancji chemicznych przez te wrażliwe tkanki. Najczęściej w ten sposób przenikają do organizmu preparaty w postaci par oraz aerozoli.

Choć z przewodu pokarmowego i ze skóry środki ochrony roślin wchłaniają się wolno, to są metabolizowane do toksycznych substancji, które mogą powodować poważne szkody w organizmie.

Po jakim czasie objawy zatrucia opryskiem?

W zależności od drogi wchłaniania preparatu oraz wielkości dawki, objawy mogą wystąpić w ciągu 30 minut do kilku godzin. Do najczęstszych wczesnych objawów należą bóle głowy, zawroty, nudności, podrażnienia skóry i oczu, kaszel czy ogólne osłabienie. W razie jakichkolwiek podejrzeń o zatrucie należy skontaktować się z lekarzem i pokazać mu etykietkę środka ochrony roślin, z którym miała styczność osoba poszkodowana.

Świadome stosowanie ŚOR i odpowiednia ochrona to podstawa

W Polsce na szczęście stosunkowo rzadko dochodzi do zatruć środkami ochrony roślin. Główną przyczyną zatruć jest nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa i lekceważenie zalecanych procedur. To dlatego tak ważne jest podejmowanie świadomych decyzji już na etapie planowania zabiegów – wybieranie odpowiednich preparatów, przestrzeganie dawek i terminów oraz stosowanie środków zgodnie z zaleceniami na etykiecie. Należy również stosować środki ochrony indywidualnej i nie ignorować zagrożenia, ponieważ pestycydy mogą wykazać szkodliwe działanie na organizm nawet po wielu latach. Stosując je w sposób prawidłowy i znając drogi wchłaniania środków ochrony roślin do organizmu, ograniczamy ryzyko do bardzo niskiego progu.

Czytaj również:
Metody rozpoznawania porobionych środków ochrony roślin
Jak zapobiegać negatywnemu wpływowi ŚOR na środowisko?