Znoszenie cieczy roboczej to jedno z najczęstszych wyzwań, z jakimi spotykają się rolnicy w trakcie wykonywania zabiegów ochrony roślin. To zjawisko nie tylko zmniejsza skuteczność oprysków, ale także stwarza realne ryzyko – dla środowiska, sąsiadujących upraw i zdrowia ludzi. Sprawdź, co warto wiedzieć, aby zapobieganie znoszeniu cieczy roboczej było prostsze i bardziej skuteczne.

Każdy zabieg opryskiwania wiąże się z nakładami finansowymi, czasem oraz ryzykiem oddziaływania na środowisko. Jeśli krople środka ochrony roślin nie trafiają w docelowe miejsce, tracimy podwójnie – z jednej strony spada skuteczność ochrony upraw, z drugiej rośnie ryzyko niepożądanych konsekwencji prawnych i środowiskowych. Dlatego ograniczanie znoszenia nie jest tylko kwestią prawidłowej techniki, ale również ekonomii gospodarstwa i odpowiedzialności wobec otoczenia. Na szczęście osoba wykonująca oprysk ma duży wpływ na ograniczenie znoszenia cieczy roboczej.

Znoszenie cieczy roboczej – co to oznacza?

Znoszenie cieczy roboczej to proces, w którym kropelki środka ochrony roślin, aplikowane podczas opryskiwania, są przenoszone przez wiatr lub inne czynniki atmosferyczne poza docelowy obszar aplikacji. Skutkuje to nieefektywnym pokryciem uprawy oraz potencjalnym zanieczyszczeniem środowiska, w tym sąsiadujących upraw, wód powierzchniowych, obszarów cennych przyrodniczo czy obszarów zamieszkałych. Zapobieganie znoszeniu cieczy roboczej jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności zabiegów ochrony roślin oraz ochrony środowiska i zdrowia ludzi.

Co to oznacza w praktyce? Odpowiedni dobór dysz, warunków pogodowych i techniki aplikacji staje się nie tylko kwestią prawidłowego wykonania zabiegu, ale też realnym zabezpieczeniem ekonomicznym i środowiskowym dla gospodarstwa.

Jak zapobiegać znoszeniu cieczy roboczej podczas opryskiwania?

Aby skutecznie zapobiegać znoszeniu cieczy roboczej:

• Używamy odpowiednich dysz opryskiwacza. Wykorzystujemy do tego dysze antyznoszeniowe, takie jak dysze Venturi lub inne dysze niskiego ciśnienia, które generują większe krople.
• Regulujemy ciśnienia opryskiwania, co zapewnia optymalny rozmiar kropel oraz zwiększa pokrycie liści cieczą roboczą.
• Uwzględniamy warunki pogodowe. Przeprowadzanie zabiegów przy niskiej prędkości wiatru (poniżej 2–3 m/s) w celu minimalizuje ryzyko znoszenia. Unikamy oprysków w czasie upałów (powyżej 25°C) i niskiej wilgotności, ponieważ wysoka temperatura i niska wilgotność zwiększają parowanie kropli cieczy roboczej.
• Dopasowujemy techniki aplikacji. Ustawienie opryskiwacza na odpowiednią wysokość nad roślinami zmniejsza odległość, jaką muszą pokonać krople i zwiększa precyzję zabiegu.
• Dopasowujemy prędkość jazdy opryskiwacza. Niższa prędkość zapewnia równomierne pokrycie i minimalizuje znoszenie cieczy.
• Stosujemy adiuwanty. Dodanie adiuwantów do cieczy roboczej zwiększa przyczepność kropelek do roślin.

Te metody w większości są bezkosztowe (nic nie tracisz), a mogą generować duże oszczędności, zwiększać skuteczność zabiegów i ograniczać wpływ na środowisko.

Graniczne prędkości wiatru a bezpieczeństwo oprysku

Jednym z najważniejszych czynników decydujących o skuteczności i bezpieczeństwie zabiegu opryskiwania jest prędkość wiatru. To właśnie ona w największym stopniu odpowiada za ryzyko znoszenia cieczy roboczej poza chronioną uprawę, dlatego zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, zawsze sprawdzaj prędkość wiatru przed zabiegiem i stosuj się do 3 zasad:

• Wiatr >2 m/s: stosuj środki ograniczające znoszenie
• Wiatr >3 m/s: nie pryskaj lub stosuj środki ograniczające znoszenie
• Wiatr >4,0 m/s nigdy nie pryskaj!

Znoszenie oprysku w świetle prawa

Ustawa o środkach ochrony roślin (Dz. U. z 2020 r. poz. 2097 art. 35.1) wskazuje, że środki ochrony roślin należy stosować w taki sposób, aby nie stwarzać zagrożenia dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska, w tym przeciwdziałać zniesieniu środków ochrony roślin na obszary i obiekty niebędące celem zabiegu z zastosowaniem tych środków oraz planować stosowanie środków ochrony roślin z uwzględnieniem okresu, w którym ludzie będą przebywać na obszarze objętym zabiegiem. Szczegółowe przepisy są prawa zawarte w rozporządzeniu MRiRW Dz.U . z 2014 r. poz. 48.

Zapobieganie znoszeniu cieczy roboczej – ważne z 3 powodów

Unikanie znoszenia oprysku jest szczególnie ważne z powodu konsekwencji:

• Prawnych – gdy nastąpi uszkodzenie wrażliwych roślin i organizmów niebędących celem zabiegu lub za sprawą znoszenia niedozwolone substancje pozostaną w sąsiadujących uprawach. W takim przypadku rolnik naraża się na odpowiedzialność administracyjną i finansową, a także na utratę zaufania sąsiadów i kontrahentów.
• Zdrowotne i środowiskowe – znoszenie powoduje zanieczyszczenie środowiska, w tym wód powierzchniowych i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Odpowiednia technika zabiegu to zatem element realnej ochrony środowiska i zdrowia publicznego.
• Ekonomiczne –  znoszenie cieczy roboczej to straty środków ochrony roślin to zwiększony, bezcelowy wydatek oraz obniżona skuteczność ochrony uprawy w wyniku strat środka. Może też oznaczać konieczność poniesienia dodatkowych kosztów na powtórne opryski czy zakup większej ilości ŚOR.

Lepsze zapobieganie znoszeniu oprysku dzięki narzędziom

Oprócz wiedzy praktycznej i doświadczenia rolnik może korzystać również z nowoczesnych rozwiązań – takich jak interaktywne narzędzie wspomagające decyzję i zapobiegające znoszeniu: KLIKNIJ. Wystarczy zaznaczyć punkty odpowiadające realnej sytuacji związanej z uprawą, aby algorytm określił ryzyko znoszenia cieczy roboczej. Dzięki temu rolnik może lepiej zaplanować zabieg i mieć pewność, że wykonuje go bezpiecznie, skutecznie i zgodnie z przepisami.

Skuteczne ograniczanie znoszenia oprysku – w interesie każdego

Dobrze wykonany zabieg oznacza lepszą ochronę upraw, mniejsze straty środków ochrony roślin i wyższą efektywność ekonomiczną. To także ochrona wód, gleb, owadów pożytecznych i zdrowia ludzi. Dlatego każda decyzja rolnika – od wyboru dysz, przez kontrolę warunków pogodowych, po korzystanie z narzędzi wspomagających – przekłada się bezpośrednio na korzyść dla całego otoczenia – i dla rentowności samego gospodarstwa.

Jeśli chcesz, by nasi doradcy pomogli Ci zwiększyć skuteczność oprysków, skontaktuj się z nami lub wybierz szkolenia IPM PRO-MAT i dokształcaj się pod okiem naszych specjalistów!