Fałszywe środki ochrony roślin to nie tylko strata pieniędzy – to realne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska. Niestety, podróbki wciąż stanowią duży problem, a rolnicy, którzy je stosują, mogą nie tylko stracić pieniądze i plony, ale również narazić się na sankcje finansowe (np. utrata dotacji) i karne (np. mandaty). Jak unikać podrobionych środków ochrony roślin i gdzie bezpiecznie kupować legalne pestycydy? Podpowiadamy, jakie są metody rozpoznawania podrobionych środków ochrony roślin.

Dane Europolu wskazują, że podrobione środki ochrony roślin mogą stanowić nawet 10-15% rynku w Unii Europejskiej. Za produkcję i dystrybucję nielegalnych środków ochrony roślin odpowiadają grupy przestępcze, a miejscami, w których najczęściej prowadzą sprzedaż, jest handel obwoźny i aukcje internetowe. Warto pamiętać o zachowaniu bezpieczeństwa i postępować zgodnie z wytycznymi, aby uniknąć zakupu takich preparatów.

Gdzie i jak bezpiecznie kupować środki ochrony roślin?

Zakupu środków ochrony roślin należy dokonywać tylko u przedsiębiorców uprawnionych do prowadzenia takiej działalności i nadzorowanych przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Rejestr takich przedsiębiorców jest udostępniony na stronie internetowej PIORiN. Środki ochrony roślin powinniśmy kupować wyłącznie w oryginalnych i nieuszkodzonych opakowaniach. Na każdym opakowaniu powinna być etykieta w języku polskim. Należy pamiętać, że kupujący powinien zachować dowód zakupu środka.

Metody rozpoznawania podrobionych środków ochrony roślin. Jak rozpoznać oryginalne środki ochrony roślin i uniknąć podróbek?

Oryginalny środek ochrony roślin można rozpoznać po tym, że:

• jest zarejestrowany w Polsce
• można otrzymać fakturę przy zakupie
• posiada etykietę w języku polskim, która jest trwale przytwierdzona do opakowania
• etykieta zawiera nie tylko nazwę preparatu, lecz także dane firmy i numer zezwolenia do obrotu handlowego
• preparat został zakupiony w sklepie zarejestrowanym i kontrolowanym przez WIORiN.

Aby uchronić się przed zakupem podrobionych środków ochrony roślin, należy UNIKAĆ zakupu preparatów:

• w przypadkowych miejscach, od nieznanych sprzedawców (np. na targowiskach, sprzedawanych bezpośrednio z samochodu, z ogłoszeń internetowych, w punktach sprzedaży obwoźnej)
• oferowanych w bardzo niskiej cenie
• w opakowaniach: uszkodzonych, nieszczelnych, zastępczych lub niskiej jakości
• w opakowaniach, na których nie jest umieszczony numer partii lub data produkcji (albo są podane, ale w sposób nieczytelny)
• gdy sprzedawca nie chce wystawić dowodu zakupu (paragonu lub faktury)
• zaopatrzonych w etykietę w innym języku niż polski, z doklejoną etykietą w języku polskim, z etykietą zawierającą błędy językowe
• przez internet, jeśli sprzedający nie podaje swoich pełnych danych: nazwy i siedziby firmy, NIPu.

Zagrożenia wynikające ze stosowania podrobionych środków ochrony roślin

Zakup preparatów o nieznanym pochodzeniu może stanowić duże zagrożenie dla zdrowia zwierząt i ludzi oraz dla środowiska naturalnego. Nie warto ryzykować własnym zdrowiem, jakością plonów oraz gleby, aby zaoszczędzić parę złotych.

Zagrożenia dla ludzi

Podrobione środki ochrony roślin często nie przechodzą rygorystycznych testów bezpieczeństwa, które są wymagane dla legalnych produktów. Mogą zawierać nieznane i potencjalnie toksyczne substancje, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia użytkowników. Skutki mogą obejmować zatrucia, alergie skórne, problemy z oddychaniem oraz długoterminowe efekty, takie jak nowotwory czy zaburzenia hormonalne. Ponadto spożycie produktów rolnych potraktowanych podrobionymi środkami może prowadzić do zatrucia konsumentów.

Dla rolnika stosującego podrobione środki ochrony roślin zagrożenie jest również czysto ekonomiczne: nieskuteczny środek nie zapewni ochrony upraw, obniży plony oraz ich jakość, narażając producenta na straty. Może także narazić na koszty kar wyznaczonych za zniszczenia w środowisku naturalnym lub wytrucie pszczół z lokalnych pasiek. Dla gospodarzy może to oznaczać również stratę wizerunkową i utratę zaufania klientów.

Zagrożenia dla środowiska 

Podrobione środki ochrony roślin mogą zawierać substancje, które są bardziej szkodliwe dla środowiska niż zatwierdzone produkty. Mogą prowadzić do skażenia gleby i wód gruntowych, co wpływa na całość ekosystemu. Substancje chemiczne poza kontrolą mogą zniszczyć pożyteczne organizmy, takie jak pszczoły, które są kluczowe dla zapylania roślin. W rezultacie może dojść do zaburzeń w ekosystemie i zmniejszenia plonów rolnych, a nawet długotrwałego skażenia terenu.

W przypadku użycia nielegalnych preparatów oszczędności to tylko złudzenie. W rzeczywistości strata ekonomiczna jest aż potrójna: gdy kupujemy „podróbkę”, gdy musimy kupić legalny preparat, ponieważ ten pierwszy nie zadziałał, a także wtedy, gdy okazuje się, że największą stratą są niższe i gorsze jakościowe polny (tu straty mogą być 10-krotnie wyższe niż koszty preparatu!). Do straty ekonomicznej dochodzi jeszcze strata czasu, narażenie bezpieczeństwa użytkowników oraz środowiska naturalnego.

Chcesz wiedzieć więcej? Zapisz się na nasze szkolenia z integrowanej produkcji roślin lub ze stosowania środków ochrony roślin.